W skrócie: KPS (Kwestionariusz Poczucia Stresu; Plopa, Makarowski) mierzy subiektywne poczucie stresu w kilku podskalach (m.in. napięcie emocjonalne, stres zewnętrzny, stres intrapsychiczny) oraz zawiera skalę kontrolną. Podskale i wynik ogólny liczy się osobno; w analizie stosuje się statystykę opisową, rzetelność, korelacje i porównania grup.
KPS, czyli Kwestionariusz Poczucia Stresu, to polskie narzędzie do pomiaru subiektywnie odczuwanego stresu, chętnie wykorzystywane w pracach dyplomowych z psychologii, pielęgniarstwa i zarządzania. W artykule wyjaśniamy, co mierzy KPS, z jakich skal się składa oraz jak analizować i opisać wyniki. Narzędzie należy do testów psychologicznych stosowanych w pracach dyplomowych.
Co to jest KPS i co mierzy
KPS mierzy poczucie stresu, czyli subiektywne doświadczanie napięcia i obciążenia, a nie obiektywne stresory. Zaletą narzędzia jest ujęcie stresu wielowymiarowo — pozwala odróżnić różne aspekty odczuwanego napięcia, co bywa bardziej informacyjne niż jeden wynik ogólny.
Autorzy narzędzia
Kwestionariusz Poczucia Stresu opracowali Mieczysław Plopa i Ryszard Makarowski. W opisie metody w pracy podaje się pełne dane bibliograficzne narzędzia oraz źródło wykorzystanej wersji, ponieważ KPS jest narzędziem chronionym prawem autorskim.
Struktura kwestionariusza KPS
KPS ujmuje poczucie stresu w kilku podskalach opisujących różne aspekty napięcia; najczęściej wymienia się:
- napięcie emocjonalne — nasilenie odczuwanego niepokoju i rozdrażnienia;
- stres zewnętrzny — poczucie obciążenia wynikające z sytuacji i otoczenia;
- stres intrapsychiczny — wewnętrzne napięcie związane z myślami i przeżyciami.
Kwestionariusz zawiera także skalę kontrolną (aprobaty/kłamstwa) służącą ocenie tendencji do przedstawiania się w korzystnym świetle. Odpowiedzi zaznacza się na skali szacunkowej, a wynik każdej podskali liczy się osobno; przydatny jest też wynik ogólny poczucia stresu.
Zastosowanie KPS w pracy dyplomowej
KPS stosuje się, gdy poczucie stresu jest zmienną główną, zależną lub pośredniczącą. Typowe schematy to związek poczucia stresu ze zdrowiem, wypaleniem, stylami radzenia sobie czy satysfakcją z pracy, a także porównania między grupami. Zmienne różnicujące warto zebrać w metryczce ankiety.
Jak analizować wyniki KPS
- Policz podskale — zgodnie z kluczem wyznacz wyniki poszczególnych aspektów oraz wynik ogólny; sprawdź skalę kontrolną.
- Statystyka opisowa — średnie i odchylenia standardowe podskal; podstawa analizy statystycznej w pracy.
- Rzetelność — alfa Cronbacha dla każdej podskali.
- Zależności i porównania — korelacje oraz test t lub ANOVA (jaki test statystyczny wybrać).
Przed testami sprawdź rozkłady wyników podskal — wskazówki znajdziesz w tekście o statystyce do pracy magisterskiej.
Pomoc z analizą wyników KPS
Jeśli chcesz poprawnie policzyć podskale, rzetelność i zależności, przygotujemy pełną analizę statystyczną wyników KPS wraz z interpretacją. Sprawdź też inne testy psychologiczne wykorzystywane w pracach.
Rzetelność (spójność wewnętrzną) tej skali ocenia się najczęściej współczynnikiem alfa Cronbacha.