W skrócie: Mini-COPE to skrócony inwentarz radzenia sobie ze stresem (Carver; polska adaptacja Juczyński, Ogińska-Bulik). Zawiera 28 pozycji tworzących 14 strategii radzenia sobie (po 2 pozycje na strategię), ocenianych na skali 0–3. Wynik strategii to średnia z jej dwóch pozycji; w analizie stosuje się statystykę opisową, korelacje i porównania grup.
Mini-COPE to skrócony inwentarz do pomiaru radzenia sobie ze stresem, bardzo popularny w pracach licencjackich i magisterskich z psychologii, pielęgniarstwa i pedagogiki. Pozwala sprawdzić, po jakie strategie sięga człowiek w sytuacji obciążenia — od aktywnego działania po unikanie. W tym artykule wyjaśniamy, co mierzy Mini-COPE, jak jest zbudowany, jak liczyć wyniki poszczególnych strategii i jak opisać je w części empirycznej. Narzędzie należy do testów psychologicznych stosowanych w pracach dyplomowych.
Co to jest Mini-COPE i co mierzy
Mini-COPE mierzy sposoby radzenia sobie ze stresem, czyli reakcje poznawcze i behawioralne uruchamiane w odpowiedzi na sytuację trudną. Nie ocenia poziomu stresu, lecz to, jak dana osoba sobie z nim radzi. Narzędzie ma charakter dyspozycyjny — pyta o typowe, zwykle stosowane sposoby reagowania, choć instrukcję można odnieść także do konkretnej sytuacji.
Autor i polska adaptacja
Mini-COPE jest skróconą wersją inwentarza COPE Charlesa S. Carvera (1997). Polskiej adaptacji dokonali Zygfryd Juczyński i Nina Ogińska-Bulik, a narzędzie wraz z podręcznikiem publikuje Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. W opisie metody w pracy podaje się pełne dane adaptacji oraz źródło, z którego pochodzi wykorzystany arkusz.
Struktura kwestionariusza Mini-COPE
Mini-COPE składa się z 28 stwierdzeń tworzących 14 strategii radzenia sobie — po 2 pozycje na każdą strategię. Badany ocenia każde stwierdzenie na czterostopniowej skali od 0 (prawie nigdy tak nie postępuję) do 3 (prawie zawsze tak postępuję). Wśród 14 strategii znajdują się między innymi:
- aktywne radzenie sobie, planowanie i pozytywne przewartościowanie;
- akceptacja, poczucie humoru i zwrot ku religii;
- poszukiwanie wsparcia emocjonalnego oraz instrumentalnego;
- zajmowanie się czymś innym, zaprzeczanie, wyładowanie;
- zażywanie substancji, zaprzestanie działań i obwinianie siebie.
Wynik każdej strategii to średnia z jej dwóch pozycji (zakres od 0 do 3). Strategie bywają grupowane w szersze style (np. skoncentrowane na problemie, na emocjach i unikowe), jednak sposób grupowania warto uzasadnić literaturą, bo w badaniach spotyka się różne propozycje.
Zastosowanie Mini-COPE w pracy dyplomowej
Mini-COPE stosuje się najczęściej, gdy radzenie sobie ze stresem jest zmienną główną lub pośredniczącą. Popularne schematy to:
- związek strategii radzenia sobie ze zdrowiem, wypaleniem, lękiem lub satysfakcją z życia;
- porównanie stylów radzenia sobie między grupami (np. zawodami, płciami, oddziałami);
- radzenie sobie jako mediator między stresorem a dobrostanem.
Dane z Mini-COPE dobrze łączyć z kwestionariuszem ankiety zbierającym zmienne społeczno-demograficzne, a w badaniach jakościowych — uzupełnić o kwestionariusz wywiadu.
Jak analizować wyniki Mini-COPE
- Policz wyniki strategii — dla każdej z 14 strategii oblicz średnią z dwóch pozycji (0–3).
- Statystyka opisowa — podaj średnie i odchylenia standardowe dla wszystkich strategii; to trzon analizy statystycznej w pracy.
- Analiza zależności — najczęściej korelacja między strategiami a innymi zmiennymi ilościowymi.
- Porównania grup — test t lub ANOVA, w zależności od liczby grup i rozkładu; pomoże w tym poradnik, jaki test statystyczny wybrać.
Przed wyborem testów sprawdź rozkład wyników poszczególnych strategii — wiele z nich bywa skośnych, co skłania ku testom nieparametrycznym. Więcej o planowaniu obliczeń znajdziesz w tekście o statystyce do pracy magisterskiej.
Pomoc z analizą wyników Mini-COPE
Jeśli chcesz mieć pewność, że strategie policzono zgodnie z kluczem, a testy dobrano poprawnie, możemy przygotować pełną analizę statystyczną wyników Mini-COPE wraz z opisem i interpretacją. Sprawdź też inne testy psychologiczne, jeśli dobierasz narzędzia do badania.
Rzetelność (spójność wewnętrzną) tej skali ocenia się najczęściej współczynnikiem alfa Cronbacha.