W skrócie: Skala Samooceny SES Rosenberga mierzy ogólną (globalną) samoocenę. Składa się z 10 pozycji ocenianych na 4-stopniowej skali; 5 z nich punktuje się odwrotnie, a wynik mieści się w zakresie 10–40 (im wyższy, tym wyższa samoocena). Polską adaptację opracowały Dzwonkowska, Lachowicz-Tabaczek i Łaguna.
Skala Samooceny SES Rosenberga to najpopularniejsze narzędzie do pomiaru ogólnej samooceny, powszechnie stosowane w pracach licencjackich i magisterskich z psychologii, pedagogiki i socjologii. W tym artykule wyjaśniamy, co mierzy SES, jak jest zbudowana, kiedy jej użyć oraz jak policzyć i opisać wynik. Skala należy do testów psychologicznych wykorzystywanych w pracach.
Co to jest Skala Samooceny Rosenberga i co mierzy
SES (Rosenberg Self-Esteem Scale) mierzy ogólną samoocenę, czyli globalną postawę wobec samego siebie — poczucie własnej wartości niezależne od konkretnej dziedziny życia. Skala jest jednowymiarowa: daje jeden wynik odzwierciedlający ogólny poziom samooceny.
Autor i polska adaptacja
Skalę opracował Morris Rosenberg (1965). Polskiej adaptacji dokonały Irena Dzwonkowska, Kinga Lachowicz-Tabaczek i Mariola Łaguna, a narzędzie wraz z podręcznikiem publikuje Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. W opisie metody podaje się pełne dane bibliograficzne polskiej adaptacji.
Struktura i punktacja SES
SES składa się z 10 stwierdzeń ocenianych na czterostopniowej skali Likerta — od „zdecydowanie zgadzam się” do „zdecydowanie nie zgadzam się”. Pięć pozycji sformułowano pozytywnie, a pięć negatywnie, dlatego przed zsumowaniem część pozycji punktuje się odwrotnie. Wynik ogólny mieści się w zakresie od 10 do 40 punktów — im wyższy, tym wyższa samoocena.
Zastosowanie SES w pracy dyplomowej
SES stosuje się, gdy samoocena jest zmienną główną, niezależną lub pośredniczącą. Typowe schematy to:
- związek samooceny z innymi zmiennymi (np. satysfakcją z życia, lękiem, wsparciem społecznym, wizerunkiem ciała);
- porównanie poziomu samooceny między grupami (np. płciami, grupami wiekowymi);
- samoocena jako predyktor lub mediator w modelu zależności.
Krótka forma SES sprawia, że łatwo dołączyć ją do szerszego kwestionariusza ankiety obejmującego pozostałe zmienne.
Jak analizować wyniki SES
- Zastosuj klucz — odwróć pozycje negatywne i policz wynik ogólny (10–40).
- Statystyka opisowa — średnia, odchylenie standardowe, minimum i maksimum; podstawa analizy statystycznej w pracy.
- Rzetelność — alfa Cronbacha dla wyniku ogólnego.
- Zależności i porównania — korelacja oraz test t lub ANOVA, w zależności od rozkładu i liczby grup (jaki test wybrać).
Przed testami sprawdź normalność rozkładu wyniku SES — praktyczne wskazówki znajdziesz w tekście o statystyce do pracy magisterskiej.
Pomoc z analizą wyników SES
Jeśli chcesz mieć pewność, że klucz i testy zastosowano poprawnie, wykonamy pełną analizę statystyczną wyników SES wraz z opisem i interpretacją. Sprawdź też inne testy psychologiczne stosowane w pracach dyplomowych.
Rzetelność (spójność wewnętrzną) tej skali ocenia się najczęściej współczynnikiem alfa Cronbacha.