W skrócie: „Styl przywiązania” to konstrukt teoretyczny (Bowlby, Ainsworth, a u dorosłych Hazan i Shaver), a nie jeden test — mierzy się go różnymi narzędziami, np. KSP Plopy (typy: bezpieczny, lękowo-ambiwalentny, unikowy) lub ECR-R (wymiary: lęk i unikanie). Sposób analizy zależy od tego, czy ujmujesz przywiązanie jako typy, czy jako wymiary.
Test stylu przywiązania to jedno z częściej wybieranych narzędzi w pracach dyplomowych z psychologii, gdy badany jest sposób budowania bliskich relacji. „Styl przywiązania” nie jest jednak nazwą jednego kwestionariusza — to konstrukt teoretyczny mierzony przez kilka różnych narzędzi. W artykule wyjaśniamy, co to jest styl przywiązania, jakie testy stosuje się w Polsce oraz jak analizować wyniki. Temat należy do działu testów psychologicznych stosowanych w pracach dyplomowych.
Co to jest styl przywiązania
Styl przywiązania to charakterystyczny sposób przeżywania i budowania bliskich relacji, kształtujący się na podstawie wczesnych doświadczeń z opiekunami. Koncepcja wywodzi się z teorii przywiązania Johna Bowlby’ego i Mary Ainsworth, a w odniesieniu do dorosłych rozwinęli ją m.in. Cindy Hazan i Phillip Shaver. Najczęściej wyróżnia się styl bezpieczny oraz style pozabezpieczne: lękowo-ambiwalentny i unikowy (w części ujęć rozdzielany na dodatkowe wymiary).
Jakie testy stylu przywiązania stosuje się w Polsce
W polskich badaniach spotyka się kilka narzędzi, które różnią się ujęciem (typy vs wymiary) i grupą docelową:
- KSP — Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych Mieczysława Plopy, mierzący styl bezpieczny, lękowo-ambiwalentny i unikowy w relacjach dorosłych;
- ECR-R (Experiences in Close Relationships – Revised), ujmujący przywiązanie na dwóch wymiarach: lęku przed odrzuceniem i unikania bliskości;
- narzędzia dla relacji z rodzicami lub partnerem, dobierane zależnie od celu badania.
Wybór konkretnego testu trzeba uzasadnić celem pracy i wskazać, czy interesują Cię typy przywiązania, czy jego wymiary — to decyduje o sposobie analizy.
Struktura i sposób pomiaru
Niezależnie od narzędzia badany ustosunkowuje się do zestawu twierdzeń na skali Likerta. W ujęciu typologicznym (np. KSP) wynik pozwala określić nasilenie każdego stylu, a w ujęciu wymiarowym (np. ECR-R) — pozycję na skalach lęku i unikania. Przed analizą należy zastosować klucz właściwy dla wybranego kwestionariusza, pamiętając o pozycjach odwrotnie punktowanych.
Zastosowanie w pracy dyplomowej
Styl przywiązania bada się najczęściej jako zmienną wyjaśniającą lub różnicującą. Typowe schematy to związek stylu przywiązania z jakością związku, satysfakcją z życia, lękiem czy strategiami radzenia sobie, a także porównania między grupami. Zmienne opisujące relację i badanych warto zebrać w metryczce ankiety w ramach badań empirycznych.
Jak analizować wyniki testu stylu przywiązania
- Policz skale — zgodnie z kluczem wybranego narzędzia wyznacz nasilenie stylów lub wymiarów.
- Statystyka opisowa — średnie i odchylenia standardowe (lub rozkład typów); podstawa analizy statystycznej w pracy.
- Zależności — korelacje dla ujęcia wymiarowego, a dla typów tabele kontyngencji i test chi-kwadrat.
- Porównania grup — test t lub ANOVA; dobór testu opisuje poradnik jaki test statystyczny wybrać.
To, czy użyjesz korelacji, czy testów dla zmiennych jakościowych, zależy od tego, czy przywiązanie ujmujesz wymiarowo, czy jako typy — więcej w tekście o statystyce do pracy magisterskiej.
Pomoc z analizą wyników
Jeśli chcesz poprawnie policzyć skale i dobrać testy do przyjętego ujęcia przywiązania, wykonamy pełną analizę statystyczną wraz z interpretacją. Zobacz też inne testy psychologiczne stosowane w pracach.
Rzetelność (spójność wewnętrzną) tej skali ocenia się najczęściej współczynnikiem alfa Cronbacha.