W skrócie: Wsparcie społeczne to konstrukt teoretyczny, a nie jeden test — mierzy się go różnymi narzędziami, np. Berlińskimi Skalami Wsparcia Społecznego (BSSS) lub Wielowymiarową Skalą Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS). Narzędzia różnią się tym, czy mierzą wsparcie spostrzegane, czy otrzymane, oraz jego rodzaje (emocjonalne, instrumentalne, informacyjne).
„Skala wsparcia społecznego” to nie jedno narzędzie, lecz cała rodzina kwestionariuszy używanych w pracach z psychologii zdrowia i pielęgniarstwa. W artykule wyjaśniamy, co to jest wsparcie społeczne, jakimi narzędziami się je mierzy oraz jak analizować wyniki. Temat należy do testów psychologicznych stosowanych w pracach dyplomowych.
Co to jest wsparcie społeczne
Wsparcie społeczne to pomoc dostępna jednostce w relacjach z innymi ludźmi. Rozróżnia się jego rodzaje — emocjonalne, instrumentalne, informacyjne i wartościujące — oraz ujęcia: wsparcie spostrzegane (przekonanie o dostępności pomocy) i otrzymane (faktycznie udzielone). To rozróżnienie decyduje o wyborze narzędzia.
Jakimi skalami mierzy się wsparcie społeczne
W polskich badaniach spotyka się kilka narzędzi:
- Berlińskie Skale Wsparcia Społecznego (BSSS) — mierzą m.in. wsparcie spostrzegane, otrzymane i zapotrzebowanie na wsparcie;
- Wielowymiarowa Skala Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS) — ujmuje wsparcie ze strony rodziny, przyjaciół i osoby znaczącej;
- inne skale dobierane zależnie od celu i grupy badanej.
Wybór narzędzia trzeba uzasadnić celem pracy i wskazać, jaki rodzaj oraz ujęcie wsparcia interesuje badacza.
Struktura i sposób pomiaru
Niezależnie od narzędzia badany ustosunkowuje się do twierdzeń na skali Likerta. Wynik wyznacza się dla całości i/lub podskal (rodzajów wsparcia lub źródeł), zgodnie z kluczem wybranego kwestionariusza.
Zastosowanie w pracy dyplomowej
Wsparcie społeczne bada się najczęściej jako zmienną wyjaśniającą lub buforującą stres. Popularne schematy to związek wsparcia z akceptacją choroby, jakością życia, odczuwanym stresem czy depresją, a także porównania między grupami. Zmienne opisowe warto zebrać w metryczce ankiety w ramach badań empirycznych.
Jak analizować wyniki
- Policz skale — zgodnie z kluczem wybranego narzędzia wyznacz wynik ogólny i podskale.
- Statystyka opisowa — średnie i odchylenia standardowe; podstawa analizy statystycznej w pracy.
- Rzetelność — alfa Cronbacha dla skal.
- Zależności i porównania — korelacja oraz test t lub ANOVA (jaki test wybrać).
Sposób analizy zależy od struktury wybranej skali — więcej w tekście o statystyce do pracy magisterskiej.
Pomoc z analizą wyników
Jeśli chcesz poprawnie policzyć skale wsparcia i dobrać testy, wykonamy pełną analizę statystyczną wraz z interpretacją. Zobacz też inne testy psychologiczne.
Rzetelność (spójność wewnętrzną) tej skali ocenia się najczęściej współczynnikiem alfa Cronbacha.